คณะผู้บริหารมูลนิธิสัมมาชีพร่วมอาลัยการจากไปของ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประเวศ วะสี บุคคลสำคัญของสังคมไทยผู้ได้รับการยกย่องในฐานะราษฎรอาวุโส นักคิดนักปฏิรูป และผู้จุดประกายการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน ซึ่งถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2569 สิริอายุ 93 ปี

นายประเสริฐ บุญสัมพันธ์ ประธานกรรมการมูลนิธิสัมมาชีพ ได้กล่าวถึงการจากไปของศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประเวศ วะสี ว่า ถือเป็นความสูญเสียที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของวงการสาธารณสุขและวงการพัฒนาของประเทศไทย เนื่องจากศาสตราจารย์เกียรติคุณนายแพทย์ประเวศได้ทุ่มเทแรงกายแรงใจให้กับการพัฒนาประเทศมาตลอดชีวิต  และมูลนิธิสัมมาชีพถือเป็นหนึ่งในมรดกทางปัญญาชิ้นสำคัญที่ท่านได้ร่วมก่อตั้งขึ้น โดยท่านให้ได้แนวทางสำคัญในการพัฒนาประเทศว่า ต้องสร้างให้เกิดสัมมาชีพเต็มพื้นที่จึงจะเกิดความร่มเย็นเป็นสุขได้ เนื่องจากสัมมาชีพหมายถึงอาชีพที่ไม่เบียดเบียนตัวเอง ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่เบียดเบียนสิ่งแวดล้อม และมีรายจ่ายน้อยกว่ารายได้ คำว่าสัมมาชีพจึงรวมทั้งเศรษฐกิจ จิตใจ สังคม ศีลธรรม และสิ่งแวดล้อม และทางมูลนิธิสัมมาชีพก็จะสืบทอดอุดมการณ์ “สัมมาชีพเต็มพื้นที่” ตามที่ศาสตราจารย์เกียรติคุณนายแพทย์ประเวศให้ไว้

“แม้ท่านจะจากไป แต่แนวคิดและอุดมการณ์ในการพัฒนาประเทศของท่านจะยังคงเป็นแนวทางให้พวกเราทำงานเพื่อสังคมต่อไป มูลนิธิสัมมาชีพจะสานต่อเจตนารมณ์ของท่านอย่างแน่วแน่” ประธานกรรมการมูลนิธิสัมมาชีพกล่าว

ด้านนายมงคล ลีลาธรรม ประธานกรรมการบริหารมูลนิธิสัมมาชีพ กล่าวเพิ่มเติมว่า มูลนิธิขอร่วมไว้อาลัยและแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งต่อครอบครัววะสี และทางมูลนิธิจะยึดถือแนวทางการทำงานของศาสตราจารย์เกียรติคุณ นพ.ประเวศ เป็นหลักในการขับเคลื่อนงานของมูลนิธิ เพื่อสร้างสังคมที่เข้มแข็ง เป็นธรรม และร่มเย็น ทั้งนี้ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นพ.ประเวศ เป็นผู้วางยุทธศาสตร์การพัฒนาโดยใช้กลไก “สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา” เพื่อขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาของประเทศที่ยากและซับซ้อนเปรียบเสมือนการ “เขยื้อนภูเขา” ว่า ต้องอาศัยการประสานพลัง 3 ด้านอย่างเป็นเอกภาพ ประกอบด้วย พลังปัญญา พลังสังคม และพลังภาครัฐ-การเมือง จึงจะเกิดผลในเชิงปฏิบัติอย่างแท้จริง

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นพ.ประเวศ วะสี ถือเป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งมูลนิธิสัมมาชีพ เมื่อปี พ.ศ. 2552 ร่วมกับ ดร.สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ ภาคประชาชน และภาควิชาการ โดยท่านดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการที่ปรึกษา มีเป้าหมายสำคัญในการสร้าง “สัมมาชีพเต็มพื้นที่” เพื่อวางรากฐานสังคมแห่งสันติ ความมั่นคง และความยั่งยืนให้แก่ประเทศชาติ

ตลอดชีวิตการทำงาน ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นพ.ประเวศ วะสี ได้สร้างคุณูปการอย่างยิ่งใหญ่ ทั้งในฐานะนักวิจัยผู้ค้นพบกลไกทางพันธุศาสตร์ของโรคทาลัสซีเมีย และผลักดันแนวทางการป้องกันรักษาจนเป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ เป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการผลักดันระบบแพทย์ชนบท และการจัดตั้งองค์กรอิสระด้านสาธารณสุขของประเทศ อาทิ สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข  เป็นต้น

นอกจากบทบาททางวิชาการและการบริหารแล้ว ท่านยังเป็นนักคิดเชิงระบบ ผู้เชื่อมั่นในพลังของการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน เคยดำรงตำแหน่งประธานคณะสมัชชาปฏิรูปประเทศ เพื่อรวบรวมความเห็นจากสังคม นำไปสู่การกำหนดนโยบายการปฏิรูปประเทศอย่างรอบด้าน

ด้วยคุณูปการอันยิ่งใหญ่ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นพ.ประเวศ วะสี ได้รับรางวัลเกียรติยศมากมาย อาทิ รางวัลแมกไซไซ สาขาบริการรัฐ และรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น ซึ่งสะท้อนถึงการอุทิศตนเพื่อประโยชน์ส่วนรวมอย่างแท้จริง

การจากไปของนายแพทย์ประเวศ วะสี จึงมิใช่เพียงการสูญเสียบุคคลสำคัญ หากแต่เป็นการจากไปของผู้วางรากฐานความคิดและคุณค่าการพัฒนาสังคมไทยอย่างลึกซึ้ง ซึ่งมูลนิธิสัมมาชีพจะน้อมนำปณิธานของศาสตราจารย์เกียรติคุณ นพ.ประเวศ วะสี มาเป็นพลังในการเดินหน้าสร้างประเทศต่อไป